Diz osteoartriti, yaygın adıyla kireçlenme; diz ekleminizdeki kıkırdak parçalandığında ve kemiklerin birbirine sürtünmesine neden olduğunda meydana gelir. Bu sürtünme dizinizde ağrıya ve şişmeye neden olarak sertliğe yol açar.
Peki kireçlenme nasıl tedavi edilir?
Fiziksel Tıp ve Robotik Rehabilitasyon Uzmanı Doç. Dr. Mustafa Çorum, bu konuda şu bilgileri verdi:
1. İLAÇ TEDAVİLERİYLE AĞRI YÖNETİMİ
Nonsteroid Antiinflamatuar İlaçlar (NSAID’ler): Diz osteoartritinde en yaygın kullanılan ilaç grubunun başında gelen NSAID’ler, iltihap ve ağrının azaltılmasında etkilidir. Hastaların semptomlarına bağlı olarak, doktor kontrolünde ağızdan alınan veya topikal kremler şeklinde kullanılabilir.
Ağrı Kesiciler ve Analjezikler: Paracetamol gibi ilaçlar, özellikle hafif ve orta dereceli ağrının yönetiminde tercih edilmekte olup, kişinin yaşam kalitesini artırmaya yönelik destekleyici rol oynar.
2. FİZİK TEDAVİ VE EGZERSİZ PROGRAMLARI
Kişiye Özel Fizik Tedavi Yaklaşımları: Fizik tedavi, kasları güçlendirerek ve eklem çevresindeki destek dokularını koruyarak, dizdeki baskıyı azaltmaya yardımcı olur. Fizik tedavi uzmanları tarafından düzenlenen egzersiz programları, esnekliği artırıp, hareket kabiliyetini geliştirmeyi hedefler.
Su Terapisi ve Düşük Etki Egzersizleri: Su içerisinde yapılan egzersizler, dizde oluşabilecek eklem hasarını minimuma indirirken, hareket kolaylığı sağlar. Ayrıca yoga ve pilates gibi düşük etki yaratan aktiviteler de eklem sağlığını destekleyici etkiye sahiptir.
3 ENJEKSİYON TEDAVİLERİ
Kortikosteroid Enjeksiyonları: Hızlı etki göstermesi nedeniyle akut alevlenmelerde tercih edilen kortikosteroid enjeksiyonları, dizde iltihabı ve ağrıyı azaltmada önemli bir role sahiptir. Ancak bu tedavi, sürekli kullanıldığında eklem yapısında değişikliklere yol açabileceği için sınırlı periyotlarla uygulanmalıdır.
Hiyalüronik Asit Enjeksiyonları: Eklem sıvısının kaybını telafi etmeye yönelik bu enjeksiyonlar, diz içerisindeki sürtünmeyi azaltarak hareket kabiliyetini iyileştirmeye yardımcı olur. Hiyalüronik asit tedavisi, genellikle orta-ilerleme evre osteoartrit hastalarında tercih edilmektedir.
PRP: PRP (Trombositten Zengin Plazma) diz kireçlenmesinin erken dönem tedavisi içinde kullanılıyor ve sonuçlar başarılı. Hastadan alınan kan santrifüj işlemine tabi tutuluyor. Tombositler diğer kan hücrelerinden ayrılarak plazma sıvısı oluşturuluyor. Sonraki aşamada bu sıvı diz eklemine enjekte edilerek tedavi tamamlanıyor.
Eksozom: Eksozom tedavisi, dize doğrudan enjeksiyon yoluyla uygulanır. Bu işlem ağrısız ve hızlıdır. Eksozom solüsyonu dize ince bir iğneyle enjekte edilir. Eklem içinde onarıcı etkiler başlar. Hasta, işlemin ardından günlük aktivitelerine dönebilir.
Kök hücre: Kök hücreler hastanın kendi vücudundan veya bir donör kaynaktan alınır. Kök hücre tedavisi, hasar görmüş kıkırdağın yenilenmesini teşvik eder ve hastalığın ilerlemesini yavaşlatarak semptomlarda rahatlama sağlayabilir.
4 OZON TEDAVİSİ
Ozon tedavisi eklem kıkırdaklarının korunmasına ve yenilenmesine katkı sağlar. Ozon gazı, hassas bir şekilde eklemlere enjekte edilerek iltihaplanmayı azaltır, doku yenilenmesini teşvik eder, ağrıyı dindirir ve eklem hareketliliğini artırır. Kronik osteoartrit hastalarında düzenli uygulama, yaşam kalitesini belirgin şekilde iyileştirir.
5 CERRAHİ VE MİNİMAL İNVAZİV YAKLAŞIMLAR
Artroskopik Cerrahi İşlemler: Erken evre hastalarda, minimal invaziv tekniklerle yapılan artroskopi uygulamaları, hasarlı dokuların temizlenmesi ve eklem yüzeyinin düzeltilmesi yoluyla ağrının hafifletilmesinde etkili olabilmektedir.
Total Diz Protezi (TDP): Hastalığın ileri evrelerinde, konservatif tedavi yöntemleri yetersiz kaldığında, total diz protezi ameliyatı, hastaların yaşam kalitesini yeniden kazanabilmelerinde son derece etkili bir yöntem olarak öne çıkıyor. Cerrahi müdahale, hasta özelinde risk değerlendirmeleri ve yeniden yapılan rehabilitasyon programlarıyla desteklenmektedir.
6 DESTEKLEYİCİ VE YAŞAM TARZI DÜZENLEMELERİ
Kilo Kontrolü ve Beslenme: Diz osteoartritinin semptomlarını hafifletmede, özellikle fazla kilonun kontrol altına alınması büyük öneme sahiptir. Sağlıklı beslenme, eklem üzerindeki yükü azaltarak hem ağrı yönetiminde hem de hastalığın seyrinin yavaşlatılmasında etkili olabilir.
Eklem Destekleyici Cihazlar ve Ortez Kullanımı: Özellikle ileri evre hastalarda, diz stabilitesini artırmak için tasarlanmış destek cihazları ve ortez uygulamaları, günlük aktivitelerin daha güvenli hale gelmesine katkıda bulunur.
